Trâu nhà (hay còn gọi là trâu nước) là những loài trâu đã được con người thuần hóa thuộc họ Trâu bò (Bovidae). Chúng đã được lai tạo, chọn giống chủ yếu là ở châu Á từ hàng ngàn năm để con người sử dụng trong hoạt động sản xuất, hoạt động nông nghiệp.
Trâu có sừng dài, ngắn cong khác nhau để sống phù hợp với thiên nhiên, da trâu mướt láng bóng dày, tuyến mồ hôi không phát triển và không thoát ra ngoài được nhiều để hạ nhiệt cơ thể, để giải nhiệt chúng có thói quen thích đằm mình nơi nào có nước hay sình lầy.
Đặc biệt, Trâu chỉ có răng ở hàm dưới. Xem thêm truyện Trí khôn của ta đây để hiểu rõ hơn về sự tích con Trâu có 1 hàm răng.
Trong xã hội cũ, người ta xem “Con Trâu là đầu cơ nghiệp”. Hình tượng con Trâu rất phổ biến trong văn hóa của nhiều nước trên thế giới, nhất là các nước phương Đông, trong đó có Việt Nam. Theo văn học dân gian, nguồn gốc của con Trâu được kể lại qua câu chuyện Sự tích con Trâu bên trên.
Từ khi được thuần hóa, Trâu là một trong những con vật rất gần gũi, thân thiết với con người. Hình ảnh con trâu siêng năng, cần cù gắn liền với lũy tre làng thể hiện một nét văn hóa Việt và là một biểu tượng không chính thức của Việt Nam.