Bác Hồ học ngoại ngữ
Trong bản lý lịch đại biểu dự Đại hội Quốc tế cộng sản lần thứ 7, Bác Hồ đã ghi: “Biết các thứ tiếng: Pháp, Anh, Trung Quốc, Ý, Đức, Nga”. Nhưng trên thực tế, dựa vào những lần Bác đi thăm nước ngoài, cũng như những lần đón tiếp các phái đoàn ngoại giao tới thăm Việt Nam, chúng ta còn được biết vốn ngoại ngữ của Chủ tịch Hồ Chí Minh không dừng lại ở đó. Ngoài các ngoại ngữ phổ biến như Pháp, Anh, Trung Quốc, Ý, Đức, Nga, Bác Hồ còn thông thạo khá nhiều ngoại ngữ khác như: tiếng Thái, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ả Rập, tiếng nhiều dân tộc thiểu số Việt Nam… Vốn ngoại ngữ đó của Bác tất cả đều xuất phát từ sự khổ công luyện tập. Vậy Người đã học ngôn ngữ nước ngoài bằng các phương pháp nào?
Giáo sư Hoàng Chí Bảo từng xác nhận rằng bác nói được 29 thứ tiếng, chưa
kể tiếng đồng bào dân tộc nước Việt.
Học tiếng Pháp từ người Pháp
Ngày 5/6/1911, tại bến cảng nhà Rồng, Người sang Pháp để tìm ra con đường
cứu nước, cứu dân cần phải biết sử dụng thành thạo tiếng Pháp. Vì thế, Bác
đặt ra quyết tâm: “Nhất định phải học cho kỳ được”. Dù trong hoàn cảnh khó
khăn, Người vẫn tìm ra phương pháp học ngôn ngữ nước ngoài này. Trên chuyến tàu
đó, mỗi lúc rảnh rỗi, Bác đều tìm đến hai người lính trẻ được giải ngũ đi cùng
chuyến tàu để học đọc và viết tiếng Pháp. Họ cho Bác mượn những quyển sách nhỏ
in tiếng Pháp. Từ đây, Bác đã học từ những thực tiễn trong cuộc sống hằng ngày
như những câu hỏi cái này là gì? đồ vật kia là gì? Bác hỏi họ để được giải
thích về ngôn ngữ. Sau đó Bác viết vào một mẩu giấy, dán vào chỗ hay để ý nhất
để tranh thủ vừa làm, vừa học. Có khi Bác viết hẳn vào cánh tay. Tối tối sau
khi đi làm về, Bác rửa tay, rồi lại ghi những từ mới vào. Học được chữ nào, Bác
ghép chúng lại thành câu thực hành ngay.
Học tiếng Pháp từ nghề viết
báo
Ban đầu, Bác tập ghép một vài từ, sau ghép thành đoạn, dần dần Người tập
viết thành bài dài. Một thời gian sau, Bác tìm đến các tờ báo của Pháp để xin
được viết bài đăng báo. Sau mỗi bài báo viết bằng tiếng Pháp, Bác đều chép
thành 2 bản. Một bản Người lưu giữ lại, còn bản kia gửi cho Toà soạn.
Bác nói với mọi người trong Tòa soạn rằng: “Tôi rất sung sướng nếu bài
viết này của tôi được đăng, nhưng dù thế nào cũng xin các đồng chí sửa lỗi tiếng
Pháp cho tôi”. Sau mỗi lần bài viết của Bác được đăng báo, Bác vui mừng khôn xiết.
Bên cạnh đó, Người lại cẩn thận xem lại từng câu từng chữ, xem bài viết của
mình đúng sai chỗ nào, Toà soạn báo đã sửa lại cho mình như thế nào. Theo chỉ dẫn
của những chủ bút, Bác tập viết đi viết lại, khi thì viết diễn giải ra cho dài,
khi lại viết ngắn lại cho súc tích…
Học tiếng Pháp từ thú vui đọc
sách
Sau mỗi ngày làm việc, Bác lại tranh thủ đọc vài trang tiểu thuyết. Điều
đó giúp Bác vừa giải trí, thư giãn đầu óc lại vừa là tự trau dồi kiến thức. Bác
thường tìm đọc những tác phẩm của Tônxtôi để học tập cách viết, cách lập luận.
Sau đó Người tập viết những bài phóng sự. Sáng nào Bác cũng viết từ 5 giờ đến 6
giờ rưỡi, tới 7 giờ Bác lại bắt tay vào công việc. Dù trời nóng hay rét Bác
cũng không nản chí.
Năm 1922, Bác đã trở thành chủ bút của tờ báo “Người cùng khổ” viết bằng
3 thứ tiếng. Tên báo bằng tiếng Pháp đặt ở giữa. Chữ Ả Rập bên trái và bên phải
là chữ Hán. Tất cả đều do Bác viết. Do Toà soạn báo không có Ban biên tập thường
xuyên, nên nhiều khi Bác phải “cáng đáng” mọi việc từ khâu sửa chữa, biên tập
bài vở, tới khâu bán báo.
