Thạch sùng (một số nơi còn gọi là mối) là một loài bò sát, có tên khoa học là Hemidactylus frenatus. Con trưởng thành có chiều dài khoảng 7,5 cm đến 15 cm. Tuổi thọ của thạch sùng khoảng 5 năm.
Thạch sùng săn mồi vào ban đêm và bò trên tường nhà để tìm thức ăn. Chúng thường hoạt động ở những khu vực có ánh đèn (là khu vực thu hút côn trùng). Đôi khi người ta thấy thạch sùng “ăn vụng” thức ăn hoặc nước uống không được đậy kỹ trong nhà, nên mặc dù là loài động vật rất có ích nhưng chúng vẫn gây ác cảm đối với một số người. Cũng có khi phân của thạch sùng làm nhiều người khó chịu.
Thạch sùng là hình tượng giản dị, gần gũi với người dân Việt Nam. Trong dân gian Việt Nam cũng có sự tích con Thạch Sùng, bắt nguồn từ tiếng kêu “thạch thạch” của chúng, nghe giống như người than thở vì “tiếc của”.
Nguồn gốc của câu chuyện Sự tích con Thạch Sùng
Nguyên mẫu nhân vật chính của câu truyện cổ tích dựa trên có lẽ dựa theo truyện đời thực của một nhân vật lịch sử có tên là Thạch Sùng, làm quan dưới triều nhà Tấn (Trung Quốc).
Nhân vật Thạch Sùng này cũng nổi tiếng với việc đua của báu cùng Vương Khải – em của hoàng hậu đương triều. Tuy nhiên, trên thực tế, Thạch Sùng là người được thừa nhận là giàu có hơn và chết vì quyền thần Tôn Tú muốn cướp người thiếp yêu của mình là nàng Lục Châu, chứ không phải do thi của cải.